powrót do:

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Laudanin
Lauda
"Księga 100-lecia korporacji akademickiej Arkonia",
Londyn 1979


Korporacja Lauda została powołana do życia w Kownie przez filistrów Arkonii, zamieszkałych dla Litwie. Inicjatorem za łożenia polskiej korporacji akademickiej był fil. Konstanty Plater-Zyberk, który był jej opiekunem i wychowawcą, a w pieśni założycieli otrzymał przydomek "Niańka".

Nazwa korporacji pochodzi od okolicy na Litwie, leżącej w dorzeczu rzeki Laudy, dopływu Niewiaży, zamieszkałej przez polską szlachtę zaściankową i uwiecznionej oraz rozsławionej przez Henryka Sienkiewicza w "Trylogii".

3 maja 1928 r. Senat Uniwersytetu Kowieńskiego zatwierdził statut korporacji.

17 czerwca 1928 r. odbyła się uroczystość nadania barw 5 założycielom Laudy przez zamieszkałych na Litwie filistrów Arkonii, a mianowicie:

Czesławowi Galińskiemu,
Stanisławowi Radeckiemu-Mikuliczowi,
Zygmuntowi Mirowskiemu,
Władysławowi Stommie,
Henrykowi Szyłkarskiemu.

Tegoż dnia przyjęto kandydatów do pierwszego cetusu: Ksawerego Narkiewicza, Stanisława Sobolewskiego, Zygmunta Ugiańskiego i Michała Ukińskiego.

Ideologia Laudy głosiła, że jej działalność opiera się na zasadach chrześcijańskich1, które wykluczają możliwość rozstrzygania spraw honorowych w drodze pojedynku 2.

Wiosną 1929 r. delegacja Laudy brała udział w uroczystościach pięćdziesięciolecia Arkonii i obecna była na Komerszu wewnętrznym Jubilatki.

We wrześniu 1929 r. odbył się w Kownie z inicjatywy Laudy zjazd przedstawicieli korporacji studentów Polaków, obywateli litewskich. Z korporacji kowieńskich udział wzięli przedstawiciele Antewii i Laudy, oraz Samogitii z konwentu w Wiedniu i Pradze (konwent w Bernie Morawskim został założony później). Na zjeździe zawarto porozumienie regulujące stosunki między tymi korporacjami.

Ustalono, że przyjęcie do korporacji polskich na Litwie będzie uwarunkowane przynależnością zainteresowanego do Związku Polskiej Młodzieży Akademickiej Litwy.

17 listopada 1929 r. odbyła się uroczystość poświęcenia sztandaru korporacji, ufundowanego przez filistrów honorowych.

Filistrami honorowymi zostali ex officio wszyscy zamieszkali na Litwie filistrzy Arkonii (przeważnie ryskiej). Poza tym Koło Komerszowe nadało tytuły filistrów honorowych najbardziej zasłużonym polskim działaczom społecznym na Litwie: Kazimierzowi Janczewskiemu i Eugeniuszowi Romerowi.

Projektantami herbu, cyrkla i barw byli filistrzy Arkonii, z których ramienia działał fil. Konstanty Zyber-Plater, który też był autorem słów trzeciej pieśni oficjalnej "Gdzie rzeka Lauda wstęgą...", śpiewanej na melodię pieśni arkońskiej "Od brzegów Rugii sławnej...". Wszystkie oficjalne pieśni Laudy prawie nie różniły się od arkońskich.

Początkowo korporacja nie miała swego lokalu i korzystała z pomieszczeń Zjednoczenia Polaków Studentów Uniwersytetu Litewskiego (ZPSUL) przy ulicy Orzeszkowej 12, zaś po wybudowaniu gmachu przez Kowieńskie Towarzystwo Drobnego Kredytu przy ulicy Donełajtisa 46, Zarząd Towarzystwa oddał w suterenie trzy pokojowy lokal do dyspozycji Laudy.

Dzień 3 maja (data zatwierdzenia statutu) był dorocznym świętem Laudy. Na obchód święta składały się: msza św., odprawiana zazwyczaj w kościele akademickim przez rektora tej świątyni ks. prof. B. Czesnisa, po której odbywało się na kwaterze korporacji komerszowe posiedzenie Koła, w godzinach popołudniowych - "czarna kawa" dla zaproszonych gości, a wieczorem Komersz o charakterze wewnętrznym.

Zebrania czynnych członków na kwaterze odbywały się dwa razy na tydzień, zaś zebranie naukowe, na którym koledzy kolejno wygłaszali referaty, przeważnie na tematy historyczne lub o literaturze polskiej - raz w miesiącu. Dwa razy do roku organizowano tradycyjne zebrania: przed Wielkanocą "Jajko Wielkanocne" i przed Bożym Narodzeniem "Rybkę". Odbywały się też nieregularnie zebrania "moralne" z piwem.

Od roku 1928 do 1939 zostało przyjętych do Laudy 12 cetusów. Na kandydatów przyjmowano studentów po odbyciu przez nich dłuższego stażu w charakterze "gości", co uzasadnione było koniecznością wszechstronnego poznania przyszłych członków korporacji.

Laudanie w czasie studiów lub prac zawodowych, pracowali również społecznie w organizacjach polskich na Litwie. Lauda miała swoich przedstawicieli we wszystkich polskich organizacjach, czy to w zarządach, czy też w komisjach rewizyjnych.

Jesienią 1939 r. lokal Laudy został oddany do dyspozycji Polskiego Towarzystwa "Dobroczynność", które udzielało pomocy uchodźcom z Polski oraz internowanym wojskowym uciekającym z obozów na Litwie.

Laudanie i ich rodziny aktywnie współpracowali z towarzystwem "Dobroczynność" przy zakwaterowaniu uchodźców w polskich domach prywatnych, gdzie byli serdecznie przyjmowani i goszczeni, aż do wyjazdu przez Szwecję do Anglii.

Po wkroczeniu wojsk sowieckich na Litwę 15 czerwca 1940 r. korporacja przestała istnieć, a jej lokal został zajęty. Archiwum wraz ze sztandarem, herbem i innym inwentarzem Laudy, przepadło.
 

23 kwietnia 1978 r.


1) Ta informacja jest nieścisła. Lauda nie była korporacją chrześcijańską.

2) Ta informacja nie jest prawdziwa w świetle przekazu przedwojennych filistrów K!Lauda. Przy przyjmowaniu do Laudy każdy fuks deklarował czy jest duelantem czy antyduelantem. Nie było zakazu pojedynków.